Kể từ ngày 01/01/2026, cơ chế thuế khoán, một phương thức khai thuế vốn quen thuộc với hộ kinh doanh trong nhiều năm, đã chính thức chấm dứt. Vì vậy, hiện nay Hộ kinh doanh bắt buộc phải chuyển sang tự kê khai và nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế. Nhiều chủ hộ kinh doanh đang băn khoăn không biết có nên chuyển đổi lên doanh nghiệp hay không để có tận dụng các ưu đãi theo chính sách hiện hành.
Trong bài viết này, Legal House & Partners sẽ điểm ra 05 ưu đãi đáng chú ý nhất dành cho hộ kinh doanh khi chuyển đổi lên doanh nghiệp và điều kiện để được hưởng ưu đãi:
1. Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp
Hiện nay, doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh có thể lựa chọn 01 trong 02 chính sách miễn thuế TNDN gồm:
- Miễn thuế TNDN 02 năm liên tục kể từ thời điểm có thu nhập chịu thuế[1] : Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 50 tỷ đồng được thành lập mới từ hộ kinh doanh.
- Miễn thuế TNDN 03 năm đầu kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp[2]: Áp dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
*Lưu ý:
- Trường hợp doanh nghiệp được cấp phép trước thời điểm Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực (17/05/2026) mà còn trong thời gian áp dụng ưu đãi thì doanh nghiệp vẫn được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại.
- Khi đồng thời đủ điều kiện hưởng nhiều chính sách, doanh nghiệp phải lựa chọn chính sách miễn, giảm thuế có lợi nhất và phải thực hiện ổn định, không được thay đổi trong suốt thời gian hưởng ưu đãi.[3] Đây chính là điểm mà doanh nghiệp cần tính toán trước khi nộp hồ sơ thành lập.
Ví dụ: Một cửa hàng đã có lãi ổn định nhiều năm, chuyển lên doanh nghiệp và có lãi ngay từ năm đầu, thì 3 năm miễn thuế rõ ràng hơn hẳn 2 năm. Ngược lại, một mô hình phải đầu tư nhà xưởng, thiết bị và dự kiến lỗ trong 2 năm đầu thì phương án miễn 02 năm – vốn chỉ bắt đầu chạy khi đã có thu nhập chịu thuế – lại bảo toàn giá trị ưu đãi tốt hơn nhiều.
– Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo:
+ Miễn thuế TNDN trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
+ Miễn thuế TNCN, thuế TNDN đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp.
2. Thuế suất ưu đãi 15% – 17% và cơ chế nộp thuế trên lợi nhuận thay vì trên doanh thu
Theo Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNDN 2025, doanh nghiệp quy mô nhỏ được hưởng mức thuế suất thấp hơn mức phổ thông 20%, cụ thể như sau:
- Thuế suất 15%: đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng;
- Thuế suất 17%: đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 03 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng.
Hiện tại, Hộ kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, nghĩa là bán được bao nhiêu thì nộp trên bấy nhiêu, không phụ thuộc vào việc lãi hay lỗ, và không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Doanh nghiệp thì khác:
| Nội dung | Hộ kinh doanh | Doanh nghiệp |
| Thuế trên thu nhập | Thuế TNCN tính theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập tùy ngưỡng | Thuế TNDN tính trên lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí hợp lệ) |
| Thuế GTGT | Tỷ lệ % trên doanh thu | Phương pháp khấu trừ: được trừ thuế GTGT đầu vào |
| Chi phí đầu tư lớn | Không làm giảm nghĩa vụ thuế | Được trừ, được trích khấu hao, được chuyển lỗ |
Với mô hình kinh doanh có “biên lợi nhuận mỏng nhưng doanh thu lớn” như bán lẻ, phân phối, thương mại điện tử, nhà hàng,… sự khác biệt giữa nộp thuế trên doanh thu và nộp thuế trên lợi nhuận thường rất lớn.
3. Các chính sách hỗ trợ khác
Bên cạnh ưu đãi thuế, hộ kinh doanh chuyển đổi còn được hưởng một số chính sách hỗ trợ như:
Căn cứ khoản 2 Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và các Điều 15, 16, 17 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ chuyển đổi từ hộ kinh doanh được:
- Miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp lần đầu và miễn phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu;
- Tư vấn, hướng dẫn miễn phí về trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập doanh nghiệp và hồ sơ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh;
- Được cấp lại văn bản về điều kiện đầu tư kinh doanh nếu tiếp tục hoạt động ngành, nghề kinh doanh có điều kiện mà không thay đổi quy mô;[4]
- Tư vấn, hướng dẫn miễn phí về thủ tục hành chính thuế và chế độ kế toán trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu;[5]
- Cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ; [6]
Việc chấm dứt cơ chế thuế khoán và ban hành đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ cho thấy định hướng chính sách hiện nay đang khuyến khích hộ kinh doanh có quy mô phù hợp chuyển sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, đi kèm với các cơ chế ưu đãi tương ứng.
Đối với hộ kinh doanh đã có doanh thu ổn định, có chi phí đầu vào đáng kể, có khách hàng là doanh nghiệp hoặc có kế hoạch mở rộng quy mô, việc chuyển đổi trong giai đoạn hiện nay có thể mang lại nhiều lợi ích tài chính. Liên hệ ngay đến Legal House & Partners để được tư vấn chi tiết về trường hợp của Quý khách.
***
Bài viết này nhằm mục đích cung cấp thông tin và phổ biến quy định pháp luật, không nhằm thay thế cho bất kỳ ý kiến/nhận định pháp lý nào trong bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Trường hợp cần được tư vấn chi tiết hơn về các vấn đề liên quan, xin vui lòng liên hệ
CÔNG TY LUẬT TNHH LEGAL HOUSE & PARTNERS
Email: support@legalhouse.vn
Điện thoại: 0918 103 030 – 0918 30 3232
Địa chỉ: Số 34 Đặng Dung, Phường Tân Định, Thành Phố Hồ Chí Minh
[1] Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025
[2] Khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15; khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP
[3] Khoản 4 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP
[4] khoản 2 Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và các Điều 15, 16, 17 Nghị định 80/2021/NĐ-CP
[5] Điều 19 Nghị định 80/2021/NĐ-CP
[6] Điều 10, Điều 11 Nghị định 20/2026/NĐ-CP
