Năm 2025 mở ra giai đoạn chuyển mình đáng chú ý trong công tác quản lý hộ kinh doanh tại Việt Nam. Hàng loạt văn bản pháp lý mới vừa có hiệu lực như Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 hay Nghị quyết 198/2025/QH15,… đặt ra nhiều yêu cầu và nghĩa vụ pháp lý mới mà chủ hộ cần chủ động nắm bắt để vận hành đúng quy định và phòng tránh rủi ro trong hoạt động kinh doanh.
Trong bài viết này, Legal House sẽ cập nhật các điểm mới nổi bật mà chủ hộ kinh doanh cần nắm để thích ứng kịp thời và phòng tránh rủi ro.
1. Mã số thuế được thay thế bằng mã số định danh cá nhân (từ 01/7/2025)
Theo thông tư 86/2024/TT-BTC, từ ngày 01/07/2025 tất cả mã số thuế của hộ kinh doanh, cá nhân sẽ chuyển sang dùng số định danh cá nhân.
Do đó, trước quy định mới về sử dụng mã định danh cá nhân thay thế cho mã số thuế, hộ kinh doanh sẽ cần thực hiện tra cứu thông tin đăng ký thuế đã được cơ quan thuế đối chiếu khớp đúng hoặc không khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (“CSDLQGVDC”) trên một trong các kênh sau:
– Trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế tại địa chỉ: https://www.gdt.gov.vn
– Tên trang Thuế điện tử của Tổng cục Thuế tại địa chỉ: thuedientu.gdt.gov.vn
– Trên tài khoản giao dịch thuế điện tử của cá nhân tại ứng dụng icanhan hoặc eTaxMobile (nếu cá nhân đã được cấp tài khoản giao dịch thuế điện tử với cơ quan thuế).
Nếu thông tin thuế đã khớp với CSDLQGVDC, hệ thống cơ quan thuế sẽ tự động chuyển đổi số định danh cá nhân và cá nhân, hộ kinh doanh không cần đăng ký lại.
Trường hợp thông tin có sai sót, người nộp thuế liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc Chi cục Thuế hoặc Chi cục Thuế khu vực nơi cá nhân cư trú để cập nhật thông tin định danh cá nhân chính xác vào Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế.
2. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai thuế định kỳ (từ 01/6/2025)
Theo Điều 11 Nghị định 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/6/2025, hộ kinh doanh có doanh thu 01 tỷ đồng trở lên (doanh thu hằng năm) phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
3. Thanh toán không dùng tiền mặt bắt buộc với giao dịch từ 5 triệu đồng (từ 01/7/2025)
Quy định hóa đơn tại Điều 26, Nghị định 181/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/07/2025 quy định về điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào nêu rõ các khoản thanh toán có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong hoạt động mua bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ bắt buộc phải thực hiện qua phương thức không dùng tiền mặt như chuyển khoản, ví điện tử, mã QR,…
“Cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng.”
Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch trong giao dịch và là một phần trong lộ trình đẩy mạnh thanh toán không tiền mặt tại Việt Nam.
4. Thẩm quyền đăng ký hộ kinh doanh chuyển về cấp xã (từ 01/7/2025)
Theo Điều 33 và 35 Nghị định 125/2025/NĐ-CP, từ thời điểm ngày 01/7/2025, thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến hộ kinh doanh như: đăng ký thành lập, thay đổi nội dung, cập nhật địa chỉ, tên riêng, chấm dứt hoạt động… sẽ được chuyển về cho Ủy ban nhân dân cấp xã thay vì cấp huyện như quy định trước đây. Việc thay đổi thẩm quyền này là một phần trong lộ trình tổ chức lại bộ máy hành chính theo mô hình hai cấp (tỉnh và xã), do đó các chủ hộ cần lưu ý địa điểm nộp hồ sơ để tránh nhầm lẫn.
5. Chủ hộ kinh doanh phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (từ 01/7/2025)
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, trong đó có quy định mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Theo đó, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và người lao động làm việc cho hộ kinh doanh (nếu có) sẽ phải tham gia bảo hiểm xã hội.
Về mức đóng, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại điểm đóng. Hiện nay, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng. Mức đóng hằng tháng bằng 3% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Như vậy, mức đóng thấp nhất của chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH hàng tháng là 25% tức 585.000 đồng.
6. Bãi bỏ hoàn toàn thuế khoán (từ 01/01/2026)
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, hình thức nộp thuế theo phương pháp khoán sẽ bị bãi bỏ hoàn toàn từ đầu năm 2026. Sau thời điểm này, hộ kinh doanh sẽ phải lựa chọn nộp thuế theo một trong hai phương pháp còn lại là phương pháp kê khai theo kỳ tháng/quý hoặc phương pháp khai thuế theo từng lần phát sinh. Cả hai phương pháp này đều yêu cầu hộ kinh doanh phải lập sổ sách kế toán và lưu giữ hóa đơn, chứng từ đầy đủ theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC.
7. Doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm không phải nộp thuế GTGT (từ 01/6/2026)
Bắt đầu từ ngày 01/6/2026, hộ kinh doanh có tổng doanh thu trong năm dưới 200 triệu đồng sẽ không thuộc diện phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT). Chính sách này được ban hành nhằm tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh siêu nhỏ, giúp giảm bớt gánh nặng thuế và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế GTGT.
Bài viết này nhằm mục đích cung cấp thông tin và phổ biến quy định pháp luật, không nhằm thay thế cho bất kỳ ý kiến/nhận định pháp lý chuyên sâu nào trong bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Trong trường hợp Quý khách hàng cần tư vấn hoặc hỗ trợ các thủ tục như: thành lập hộ kinh doanh, thay đổi nội dung đăng ký, kê khai thuế, tham gia bảo hiểm xã hội, chuyển đổi mô hình hoạt động hoặc giải thể Hộ kinh doanh, hãy liên hệ ngay với Legal House & Partners theo thông tin bên dưới để được tư vấn chính xác và hỗ trợ kịp thời.
***
CÔNG TY LUẬT TNHH LEGAL HOUSE & PARTNERS
Email: support@legalhouse.vn
Điện thoại: 0918 103 030 – 0918 30 3232
Địa chỉ: Số 34 Đặng Dung, Phường Tân Định, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh.
