Nhu cầu đầu tư của Nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) vào thị trường Việt Nam có xu hướng tăng nhanh do các chính sách mở cửa thị trường của Việt Nam ngày càng tiệm cận với các điều ước quốc tế, thông lệ quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Trước khi quyết định đầu tư vào thị trường đầy tiềm năng này, NĐTNN cần nắm rõ quy định về tài sản góp vốn theo pháp luật Việt Nam.
1. Các Loại Tài Sản Được Phép Góp Vốn
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, tài sản góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài có thể là:
- Ngoại tệ tự do chuyển đổi: USD, EUR, JPY,…
- Đồng Việt Nam (VND)
- Vàng
- Giá trị quyền sở hữu trí tuệ:
- Công nghệ, bí quyết kỹ thuật
- Tài sản khác: Bao gồm bất động sản, máy móc, thiết bị, và các tài sản khác không thuộc các đối tượng cấm giao dịch.
Lưu ý quan trọng: Đối với các tài sản không phải là ngoại tệ, VND, vàng, tài sản phải được định giá và phải được thể hiện bằng Đồng Việt Nam trước khi góp vốn.
2. Quy Trình Góp Vốn Như Thế Nào?
Quy trình góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài có những điểm khác biệt quan trọng so với nhà đầu tư trong nước, chủ yếu liên quan đến việc quản lý ngoại hối.
– Đối với việc góp vốn bằng tiền mặt (USD hoặc ngoại tệ khác):
Bước 1: Mở Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA – Direct Investment Capital Account): Đây là bước bắt buộc. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty có vốn đầu tư nước ngoài phải mở một tài khoản DICA tại một ngân hàng được cấp phép tại Việt Nam.
Bước 2: Chuyển tiền vào DICA: Nhà đầu tư nước ngoài phải chuyển số vốn cam kết góp (bằng USD hoặc ngoại tệ khác) từ tài khoản của họ ở nước ngoài vào tài khoản DICA này.
Bước 3: Chuyển đổi sang VND: Sau khi tiền được ghi có vào DICA, ngân hàng sẽ bán ngoại tệ này để chuyển đổi sang VND và chuyển vào tài khoản thanh toán thông thường của công ty. Toàn bộ hoạt động đầu tư, chi tiêu của doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ được thực hiện bằng VND từ tài khoản này.
– Đối với việc góp vốn bằng tài sản khác:
Bước 1: Định giá tài sản: Tài sản phải được định giá theo nguyên tắc đồng thuận giữa các thành viên/cổ đông hoặc thông qua một tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp. Kết quả định giá phải được lập thành văn bản.
Bước 2: Làm thủ tục chuyển quyền sở hữu:
– Đối với tài sản có đăng ký quyền sở hữu (như ô tô, bất động sản) hoặc quyền sở hữu trí tuệ, nhà đầu tư phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản đó cho công ty tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc này được miễn lệ phí trước bạ.
– Đối với tài sản không đăng ký quyền sở hữu (như máy móc, thiết bị), việc góp vốn được thực hiện bằng cách giao nhận tài sản, có biên bản xác nhận.
– Hạch toán kế toán: Công ty sẽ ghi nhận giá trị tài sản được góp vào sổ sách kế toán của mình.
3. Thời Hạn Góp Vốn
– Theo Luật Doanh nghiệp 2020, thời hạn để các thành viên (đối với công ty TNHH) hoặc cổ đông (đối với công ty cổ phần) góp đủ số vốn đã cam kết là 90 ngày, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
– Trong thời hạn này, các nhà đầu tư có các quyền và nghĩa vụ tương ứng với tỷ lệ vốn đã cam kết.
– Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị có thể quyết định gia hạn thời gian này, nhưng không được quá 90 ngày.
4. Chế Tài Khi Vi Phạm Quy Định Góp Vốn
Việc không tuân thủ quy định về thời hạn và hình thức góp vốn có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
– Nếu không góp đủ vốn trong thời hạn quy định:
- Đối với Công ty TNHH:
Nhà đầu tư chưa góp vốn sẽ không còn là thành viên/cổ đông của công ty.
Công ty phải đăng ký điều chỉnh giảm vốn điều lệ bằng với số vốn thực góp trong vòng 30 ngày kể từ ngày cuối cùng phải góp đủ vốn. Các thành viên chưa góp vốn sẽ phải chịu trách nhiệm tương ứng với phần vốn góp đã cam kết đối với các nghĩa vụ tài chính của công ty phát sinh trước ngày công ty đăng ký thay đổi vốn điều lệ.
- Đối với Công ty Cổ phần:
Các cổ đông sáng lập chưa thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua sẽ không còn là cổ đông và không được chuyển nhượng quyền mua cổ phần cho người khác.
Số cổ phần chưa được thanh toán sẽ được Hội đồng quản trị chào bán.
– Xử phạt hành chính:
- Nếu công ty không thực hiện thủ tục điều chỉnh vốn điều lệ khi không góp đủ vốn đúng hạn, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP, với mức phạt tiền có thể lên tới 60.000.000 VND và buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ.
Tóm lại, việc góp vốn bằng USD và tài sản là hoàn toàn khả thi nhưng đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về quy trình, đặc biệt là thông qua tài khoản DICA đối với tiền mặt và thủ tục định giá, chuyển quyền sở hữu đối với tài sản. Việc chậm trễ hoặc vi phạm có thể dẫn đến mất tư cách thành viên/cổ đông và các rủi ro pháp lý cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp.
***
Thông tin liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH LEGAL HOUSE & PARTNERS
Email: support@legalhouse.vn
Điện thoại: 0918 103 030 – 0918 30 3232
Địa chỉ: Số 34 Đặng Dung, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh.
